Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20

Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20

Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20

Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20

Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20
Shell maskeert vieze handen met mooie woorden
U bent hier: Voorpagina » Artikelen en Publicaties » Nederlandse Bedrijven in de... » Shell maskeert vieze handen...
Vrijdag, 18 augustus 2017 16:35:32

Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20

Shell maskeert vieze handen met mooie woorden

De hypocrisie van een grootverdiener

Petra Rooijakkers

Uit: Filipijnenmagazine Tambuli september-oktober 2005 (zie ook www.tambuli.nl)

Geld verdienen ten koste van anderen, daar weten ze bij Shell alles van. Zelf noemt Shell zijn manier van zakendoen 'maatschappelijk verantwoord ondernemerschap'. In Manilla, waar midden in een woongemeenschap meer dan 330 miljoen liter brandstof ligt opgeslagen, bestaat dit verantwoord ondernemerschap uit een 'bufferzone' die na protesten over de gevaarlijke situatie is aangelegd rondom het brandstofdepot. De zone is niet breder dan vijftien meter. Shell trekt zich niets aan van het gevaar dat het depot oplevert voor de omwonenden. Wie moet dan wel de verantwoordelijkheid nemen?

Pal in het midden van een drukbevolkte woonwijk in Pandacan, regio Manilla, staat het belangrijkste brandstofdepot van de Filipijnen. Het Pandacan Oil Depot, gezamenlijk eigendom van Shell, Caltex en Petron, voorziet voor ongeveer de helft in de landelijke behoefte aan benzine, lpg en kerosine. Het depot heeft met 33 hectare een oppervlakte ter grootte van ongeveer 66 voetbalvelden. Hier staan zo'n vijftig gigantisch grote opslagtanks, op niet meer dan twee kilometer afstand van Malacanang, het presidentiële paleis. Een terroristische aanslag is dan ook niet ondenkbaar, maar ook zonder die dreiging is er sprake van een bijzonder gevaarlijke situatie. Een ongeluk op het Pandacan Oil Depot kan duizenden slachtoffers tot gevolg hebben, en onherstelbare schade toebrengen aan de omgeving. Deze in Europa ondenkbare situatie is historisch zo gegroeid. Het brandstofdepot staat er al sinds 1914. Destijds kende de locatie nog maar weinig bebouwing, maar met de groei van Manilla groeide ook het aantal inwoners in Pandacan. Nu staan er zo'n 20.000 woningen, de meeste bewoond door urban poor. De Polytechnic University of the Philippines, met rond de 45.000 studenten, bevindt zich direct tegenover het depot, aan de andere kant van de rivier Pasig. Op basisscholen en middelbare scholen in de omgeving zitten nog eens zo'n 15.000 scholieren. Waarschijnlijk is er geen andere plek op aarde waar een ongeluk met een brandstofdepot zo veel schade zou aanrichten. De roep om verplaatsing van het depot klinkt al vele jaren, maar is sterker geworden sinds de aanslagen op het World Trade Center in 2001. Maar verplaatsen kan niet, zegt Shell. Dat zou 'een groot effect' hebben op de bevoorrading en kosten van brandstof, en op 'de veilige en efficiënte distributie'. Shell heeft volgens eigen zeggen uiteraard begrip voor de zorgen die leven onder de omwonenden, en is bereid hen tegemoet te komen. Als onderdeel van zijn maatschappelijk verantwoord ondernemerschap heeft het bedrijf in 2004 een 'bufferzone' aangelegd, en is het aantal opslagtanks verminderd. Ook heeft Shell laten onderzoeken wat de gevaren zijn van het depot. Resultaat van het onderzoek volgens Shell: de gevaren vallen best mee.

  Een lachertje
Chito Adofina is de hypocrisie van Shell meer dan zat. Hij is woordvoerder van het United Front to Oust Oil Depots (UFO-OD). De actiegroep, die bestaat uit omwonenden, studenten, werknemers van de Polytechnic University, brandweerlieden en kerkelijke organisaties, zet zich in voor de veiligheid van de bewoners van Pandacan. Afgelopen juni was Adofina in Nederland, om een tegengeluid te laten horen tijdens de aandeelhoudersvergadering van Shell op 28 juni in Amsterdam. Adofina: "Shell claimt dat het aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap doet, maar dat is een lachertje. Het Pandacan Oil Depot is een slapende bom. Dat vinden de lokale autoriteiten ook. Daarom hebben zij in 2001 verordening 8027 aangenomen, waarin de bestemming van het terrein werd gewijzigd van een industriële naar een commerciële, en waardoor Shell zou moeten vertrekken." Maar die verordening is nooit in werking getreden. In plaats daarvan kwam er een MOU, een memorandum of understanding. Daarin stond dat de omvang van het depot geleidelijk zou worden teruggebracht en dat er een veiligheidszone om het depot zou worden aangelegd. Volgens Adofina heeft de nationale overheid druk uitgeoefend op de autoriteiten in Manilla om de verordening niet uit te voeren. Waarom? "Het is algemeen bekend dat Shell, Caltex en Petron hebben meebetaald aan de presidentsverkiezingen. De president heeft persoonlijk ingegrepen om te voorkomen dat de verordening zou worden geïmplementeerd. Zij heeft tegen de lokale overheden gezegd: 'Er mag dan een verordening zijn, maar zolang ik president ben, blijft het depot waar het is.' Over de onderzoeken die Shell heeft laten verrichten naar de potentiële gevaren van het depot, zegt Adofina: "In 2003 heeft Shell een rapport naar buiten gebracht, opgesteld door mensen die door Shell waren ingehuurd. De uitkomsten zeggen daarom niet veel, ook omdat niet bekend is gemaakt wat de herkomst is van de monsters waarop de 'uitslagen' zijn gebaseerd." UFO-OD heeft in 2003 de lucht rondom het depot laten testen. "Er werden hoge concentraties benzeen gevonden, een stof die wordt toegevoegd aan benzine om de verbranding te verbeteren en die zeer giftig is omdat het niet wordt afgebroken door het lichaam." In 2003 is er ook een gesprek geweest tussen UFO-OD en Bobby Kanapi, de manager externe zaken van Shell in Pandacan. Adofina: "We hebben Kanapi toen verzocht om een kopie van de resultaten van eerdere onderzoeken. Maar aan dat verzoek wilde Shell geen gehoor geven."

   Doekjes voor het bloeden
De bufferzone rond het brandstofdepot is onderdeel van het officieel beleden 'maatschappelijk verantwoord ondernemerschap' (MVO). Shell begon met MVO na de slechte pers die het kreeg door zijn activiteiten in Nigeria, culminerend in de dood van auteur en activist Ken Saro-Wiwa. Hij protesteerde tegen de verwoesting en vervuiling door Shell van landbouwgrond en grondwater. Tien jaar geleden werd Saro-Wiwa, samen met dertien andere leden van de beweging Movement for the Survival of the Ogoni People, gevangengenomen op basis van niets meer dan aantijgingen. Een geheim militair tribunaal veroordeelde vervolgens negen van hen ter dood. De internationale verontwaardiging die daarop volgde richtte zich voor een deel tegen Shell, vanwege de zeer dominante aanwezigheid van het bedrijf in Nigeria en de relatie die het altijd heeft onderhouden met het dictatoriale militaire bewind. Om het imago van bedrijf te transformeren, begon Shell een media-offensief. Shell zou mensenrechten en duurzame ontwikkeling hoog in het vaandel dragen. Voortaan werd er naast het reguliere jaarverslag ook een 'MVO-jaarverslag' uitgebracht, waarin uitgebreid melding wordt gemaakt van de bijdragen die Shell levert aan de gemeenschappen waar het actief is.Op de Filipijnen bestaan die bijdragen onder andere uit beurzen en schaakkampioenschappen, activiteiten die zijn samen te vatten onder de noemer 'doekjes voor het bloeden'. De milieuorganisatie Friends of the Earth – in Nederland vertegenwoordigd door Milieudefensie – verwoordt het aldus: 'In plaats van zich te houden aan de wet, gebruikt Shell zijn financiële middelen om een groots opgezette PR-campagne te voeren. Die campagne bestaat voor een groot deel uit misleidende claims van het bedrijf, en uit de door Shell steeds routinematiger gebruikte tactiek burgers te paaien met feel good-activiteiten, zoals beurzen voor studenten die, dat spreekt voor zich, niets bijdragen aan klachten van omwonenden over milieu- en gezondheidsproblemen, net zo min als ze zorgen wegnemen over een gebrek aan veiligheid. Shell stelt zich niet op als een maatschappelijk verantwoord bedrijf, maar perverteert wel het begrip maatschappelijke verantwoordelijkheid, tot iets dat beter kan worden omschreven als omkoping.' Daarom geeft Friends of the Earth een alternatief MVO-rapport uit. Dit jaar was dat getiteld: Lessons Not Learned – The Other Shell Report 2004. Het werd gepresenteerd tijdens de aandeelhoudersvergadering van Shell, in de aanwezigheid van vertegenwoordigers van lokale gemeenschappen die milieu- en gezondheidsschade ondervinden van activiteiten van Shell, waaronder Chito Adofina.

   Vrijwilligheid werkt niet
Om de discussie over de zin en onzin van MVO een impuls te geven, en om de vraag aan te kaarten wie er nu eigenlijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor de activiteiten van multinationals, vond 28 juni in de Balie in Amsterdam een debat plaats. De vraag die centraal stond luidde: 'Zijn multinationale bedrijven bereid richtlijnen na te leven voor maatschappelijk verantwoord ondernemersschap?' Het publiek bestond onder andere uit leden van de buitenlandse delegaties, het panel uit Kees Vendrik, Tweede-Kamerlid van GroenLinks, Pieter van der Gaag namens het MVO Platform en – o, wat waren de organisatoren verheugd en wat prezen zij hem om zijn aanwezigheid in het hol van de leeuw – Bert Fokkema, 'issues manager' van Shell. Van der Gaag legde uit dat er wel degelijk richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemerschap bestaan, onder andere van de OESO, de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling. Alleen zijn ze op basis van vrijwilligheid, vanuit het idee dat de neoliberale markt zichzelf reguleert en dat het vraagstuk van verantwoordelijkheid 'vanzelf' zal worden opgelost. Van dat idee is de OESO inmiddels teruggekomen. In 2004 heeft de organisatie verklaard dat een aanpak op basis van vrijwilligheid niet werkt. Volgens Van der Gaag een belangrijke stap in de goede richting.Isaac Osouka, de afgevaardigde uit Nigeria, wist te verwoorden waarom de markt de problemen niet zelf zal oplossen: omdat er geen bedrijfsmatige impuls voor bestaat. Osouka: "Tien jaar na de moord op Saro-Wiwa wordt er meer dan ooit gepraat over maatschappelijke verantwoordelijkheid en het zogenaamde belang van een dialoog met belanghebbenden. Maar de situatie in Nigeria is erger dan tien jaar geleden. Hoe kan dat?" Op die vraag moest Bert Fokkema het antwoord schuldig blijven. Het was overigens niet de enige vraag waarbij hij een aan onverschilligheid grenzende onwetendheid tentoonspreidde. Op een vraag van een Braziliaan uit het publiek over de situatie in Brazilië, antwoordde hij: "Zitten we ook in Brazilië dan?"

   Niet hoopgevend
Als de houding van Fokkema representatief is voor de mentaliteit bij Shell, is dat niet bepaald hoopgevend. Toch prees Van der Gaag de aanwezigheid van Shell, omdat er zo tenminste dialoog mogelijk is, hoe weinig dat vooralsnog ook oplevert. Maar duidelijk werd wel dat er op Shell niet hoeft te worden gerekend als het gaat om het nemen van verantwoordelijkheid. Daarom pleit Friends of the Earth voor wetswijzigingen, die multinationals dwingen tot het afleggen van rekenschap. Als Shell zich dan nergens iets van aantrekt, moeten de Nederlandse en Engelse regeringen dat maar doen. Uit het alternatieve Shell-rapport: 'Shell en andere multinationals moeten worden verplicht de gevolgen van hun activiteiten onder ogen te zien. Hun leidinggevenden moeten direct aansprakelijk kunnen worden gesteld, en ondernemingen als Shell moeten juridisch kunnen worden vervolgd in het land waar hun moedermaatschappij is gevestigd. Alleen dan zullen er echte veranderingen te zien zijn.'Adofina vond de discussie in de Balie achteraf nogal voorzichtig, net zoals de Zuid-Afrikaanse afgevaardigde, die tijdens het debat gefrustreerd uitriep: "Ik heb geen zin hier nog langer beleefde gesprekken te voeren. Er zijn mensen aan het doodgaan door de activiteiten van Shell." Maar Shell gaat door met business as usual, en met het maken van duizelingwekkende winsten (14 miljard euro in 2004). Adofina heeft zijn lobbywerk weer opgepakt. Hij is al lang weer terug in Pandacan, waar Shell de muren om het depot heeft laten beschilderen met afbeeldingen van struiken en bomen.


Kader

Nadat de lokale autoriteiten in Manilla er door tussenkomst van de nationale regering niet in waren geslaagd de bestemming van het Pandacan Oil Depot te wijzigen, om zo Shell te dwingen te vertrekken, vonden er geheime onderhandelingen plaats tussen Shell en de lokale autoriteiten. Daar werd overeengekomen dat Shell een aanvraag moest indienen voor een certificaat dat stelt dat het bedrijf voldoet aan milieu-eisen. Om de kans te vergroten dat dit certificaat daadwerkelijk zou worden toegekend, verzekerde Shell zich van de steun van enkele lokale beleidsmakers. Die ondertekenden de volgende tekst: 'Het is voor ons van groter belang dat het algemeen welzijn van onze kiezers wordt bevorderd door middel van het stimuleren van de groei van de economie en de kwaliteit van leven, dan dat er voorrang wordt gegeven aan gedegen stedelijke planning of het beschermen van de gezondheid en de veiligheid van onze gemeenschappen.' Bron: Lessons not learned, The Other Shell Report 2004.

 

Verder lezen? Lessons not learned, The Other Shell Report 2004 kan worden gedownload via www.shellfacts.com. Op www.shell.com is informatie te lezen van Shell over de verschillende landen waar Shell actief is. Op de site van de Filipijnen staat een verwijzing naar de activiteiten op Pandacan.

 

audemars piguet royal oak offshore replica replica longines replica panerai radiomir


Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /domains/filippijnengroep.nl/DEFAULT/lib/mysql.inc on line 20
© auteursrecht 2005 Stichting Filippijnen Groep Nederland.